انیاگرم ابزاری برای درک ابعاد شخصیتی ماست که علوه بر شناخت خصوصیات شخصیتی روش های مؤثری ب ببرای
تحول فردی و گروهی در اختیار ما قرار می دهد.
به معنی یک چیز نوشته یببا grammos به معنی نه (عدد ۹) و eea واژه انیاگرم از ترکیب دو واژه یونانی
رسم شده، به دست آمده است.
انیاگرام نه تیپ شخصیتی را برای انسان تعریف می کند که این تیپ ها همگی در یک مدل هندسببی ( ۹ نقطببه روی
محیط یک دایره که با خطوطی به هم وصل شده اند) نمایش داده می شوند (شکل زیر).
نوشته می شود و در فارسی آن را به صببورت های انیگببرام و Eeagram انیاگرم در زبان انگلیسی به شکل
اناگرام هم ترجمه کرده اند.
نه تیپ شخصیتی انیاگرم
برای هر تیپ شخصیتی در انیاگرم بیش از یک نام ارائه شده است لذا برای سادگی معمو ل هر تیپ را با شببماره آن
مشخص می کنند (مثل می گویند: تیپ یک، تیپ پنج و...).
در اینجا نام های پرکاربرد هر تیپ به همراه شماره آن و خلصه ای از ویژگی هایش آورده شده است:
1. اصلح گر، کمال گرا، واعظ
تاثیر گذار قوی، نکته بین، عدم بروز احساسات ظبباهری، نبباظم، تصببحیح کننببده دیگببران، اصببلح طلببب،
کمال گرا، منطقی، هدفمند، خوددار
2. مددکار، یاری رسان، دهنده
بدون چشم داشتی به دیگران خدمت می کند، به خوبی به حببرف دیگببران گببوش می دهببد، تسببلی دهنببده
دیگران، بازگو کننده جزئیات زندگی، مب ل لغ خوب، مهربان و دلسوز
3. موفقیت طلب، بازیگر، ایفا کننده
روابط عمومی عالی، امتیاز گیرنده قوی، مقایسه گر، افراط در مدیریت و استرس زا، وفاداری کم، شببهرت
طلب
4. رمانتیک، فردگرا، تراژیک، هنری، خیال پرداز
درونگرا، علقه به عشق و احساسات، خلق،، هنر دوست، هنرمند، توانا در کاهش دردهای دیگران، توجه
زیاد به همدردی، احساس عدم درک شدن توسط دیگران
5. کنجکاو، مشاهده گر
عاشق مطالعه، کم حرف و متفکر، ضعیف در حضور جمع، آرشیو سبباز، بسببیار مطلببع، گوشببه گیر و محقببق،
دوست ندارد برای کسی وقت و انرژی خود را صببرف کنببد امببا خببود و دانببش خببود را در خببدمت بشببریت
می گذارد
6. شکاک وفادار، پرسش گر
بیزار از جنگ و دعوا، تمایل به یک رنگی، تمایل به داشتن کاری مشخص، قابل اطمینان و وفادار و دوسببت
یاب خوب، امنیت خواه، کارآمد در موقعیتهای اجتماعی
7. خوش باش، خوش گذران
دارای غم پنهان ولی شاد و سرحال، بیزار از محیط افسرده و یکنواخت، چند کاره، دوستدار شببور و شببوق، و
هیجان
8. حامی، رئیس، مبارز
با شهامت، شجاع، اهل مشاجره و مجادله، تلش در احقاق، حقوق، دیگران، رک گویی و رک خواهی، تمایببل
به مطلع شدن از عقاید دیگران، تمایل به کسب و کار مستقل، قدرت طلب، سلطه گر
9. میانجی، مصلح
حفظ کننده آرامش به هر قیمتی، خوش بیان، دید آسان به زندگی، دارای حببس همببدردی بببدون توقببع،
مشاور و میانجی خوب
هر تیپ انیاگرم الگوی متفاوتی از تفکر، احساس و عمل دارد که از جهان بینی و انگیزه های درونیش ناشی می شببود
لذا هر تیپ در ارتباط با خود، دیگران و دنیا استراتژی متفاوتی دارد.
هر شخصی سه مرکز هوش و ادراک دارد:
سر (ذهن، تفکر)
قلب (احساس)
بدن (جسم، غریزه)
هر کسی توانایی استفاده از هر کدام از این مراکز هوشمندی و ادراک را دارد و برقراری تعادل در اسببتفاده از ایببن ۳
مرکز هوشمندی و ادراک سبب تعادل در زندگی شخصی و اجتماعی ما خواهد شد اما در هر تیپ شخصیتی یکی از
این مراکز در اولویت قرار دارد به بیان دیگر هر کسی (هر گونه شخصیتی) از یکی از این مراکببز بیشببتر اسببتفاده
می کند و از این نظر ۹ تیپ انیاگرم به سه دسته زیر تقسیم می شوند:
تمرکز بر هر یک از این مراکز هوشمندی و ادراک بر میببزان آگبباهی مببا از محیببط اطرافمببان و چگببونگی گسببترش
توانایی هایمان تأثیر می گذارد.
بدن
تیپ های بدن محور تحرک، آگاهی حسی و آگاهی درونی خود را با جسم خود به دست می آورند.
غرایز در این تیپ ها مرکزیت دارند و تمرکز آنان بر امنیت شخصی، کنترل، تعلق اجتماعی و انجام عمل درست قببرار
دارد.
تیپ ۸) حامی
قوی، دستور دهنده، عمل گرا، به دنبال عدالت
می تواند بیش از حد تأثیرگذار، افراط کننده و انگیزه دهنده باشد
تیپ ۹) میانجی
صلح بان (مدافع صلح)، آسان گیر، به دنبال توازن و راحتی
ممکن است خودش را فراموش کند، از مناقشه و برخورد دوری کند، کله شق و سر سخت باشد
تیپ ۱) اصلح گر
وظیفه شناس، مسئولیت پذیر، بهبودگرا (کمال گرا)، خوددار (خود کنترل)
ممکن است منتقد (و نکوهش کننده) و بی میل باشد و خود را قضاوت کند
قلب
تیپ هببای احسبباس محببور در
مورد احساسات مثبت و منفی، همدلی و توجه به دیگران، عشق و از خود گذشتگی، بر قلب تأکید می کنند.
عواطف در این تیپ ها مرکزیت دارد و تمرکز آنان بر موفقیت و رابطه برقرار کردن با دیگران و انجام وظیفه مطابق با
انتظارات دیگران و یا ملزومات کاری است.
تیپ ۲) مددکار
مراقب، کمک کننده، گرم، رابطه مدار
ممکن است مغرور، فضول و سخت گیر باشد
تیپ ۳) موفقیت طلب
کوشا، کارآمد، هدف گرا، تند راه می رود
ممکن است به احساسات بی توجه باشد، بی صبر و بی حوصله باشد و تصویر محور
تیپ ۴) رومانتیک
احساسات عمیق، قابل اعتماد، اشاره کننده (اکسپرسیو) و هنری
ممکن است نمایشی، بد اخلق، و اندیشناک (در فکر فرورفته) باشد
سر
تیپ های تفکر محور با ایده ها، جمع آوری اطلعات، دانستن همه چیز و تصببمیم گیری منطقببی پیببش از انجببام کببار،
هدایت می شوند.
فکر در این تیپ ها مرکزیت دارد و تمرکز آنان بر به دست آوردن اطمینان و امنیت و یا پیدا کردن گزینه های متعدد
است.
تیپ ۵) کنجکاو
تحلیلی، مستقل، متفکر، محجوب
ممکن است منع کننده، جدا (طالب انزوا) و بیش از حد خصوصی باشد
تیپ ۶) شکاک وفادار
قابل اعتماد، پرسش کننده، حلل مسأله، حسی
ممکن است شکاک، اتهام زننده و ترسان باشد
تیپ ۷) خوش باش
خوش بین، حادثه جو، به دنبال فرصت ها و لذت
ممکن است از زحمت کشیدن اجتناب کند، غیر متعهد باشد و در خدمت خودش باشد
ممکن است افراد یک تیپ تفاوت هایی داشته باشند اما ویژگی های مشترک آنان بیشترسببت. بببرای مثببال میببزان
درونگرایی و برونگرایی تربیت خانوادگی و فرهنگ هر کدام از ما، ممکن است متفاوت باشد. در انیاگرم برای پوشببش
این تفاوت ها از مفاهیم تیپ فرعی، بال، تیپ استرسی و تیپ ایمنی استفاده می شود.
تیپ اصلی
هر کسی ویژگی های یکی (و فقط یکی) از تیپ های انیاگرم را بیشتر از بقیه تیپ ها دارد لذا باید گفت آن تیپ، تیپ
اصلی (غالب) اوست.
تیپ فرعی
هر کسی برای بقا در این دنیا ۳ استراتژی اصلی دارد:
حفظ جان، روابط اجتماعی و روابط خصوصی.
هر تیپ انیاگرم در هر کدام از این استراتژی ها خصوصیاتی خاص خودش را نشان می دهببد کببه بببه آن تیببپ فرعببی
می گویند.
(در مورد تیپ های فرعی و همچنین رابطه بین تیپ های اصلی، در جلد دوم این کتاب توضیح داده خواهد شد)
بال
اصطلح ل ا به تیپ های همسایه یک تیپ، بال آن تیپ می گویند.
هر تیپی دو بال دارد اما بیشتر افراد می توانند یکی را به عنوان بال اصلی خود تشخیص دهند و این بدین معنی ست
که ویژگی های آن بال در آنان بیشتر است. مث ل ممکن است کسی تیپ ۹ باشد و بال سمت تیپ ۱ او بال اصببلی او
باشد بنابر این برخی از اصلی ترین ویژگی های تیپ ۱ در او که تیپ ۹ است، نیز دیده می شود.
تیپ استرسی
هر تیپی وقتی در شرایط خاصی از فشار روحی (استرس) قببرار می گیببرد خصوصببیاتی از یببک تیببپ دیگببر را نشببان
می دهد که به آن تیپ دیگر، تیپ استرسی او می گویند.
تیپ ایمنی (امنیتی)
هر کسی وقتی احساس ایمنی و امنیت کند، مث ل در یک رابطه نزدیک و خودمانی، خصوصیات تیپ دیگری را نشان
خواهد داد که به آن تیپ ایمنی یا تیپ امنیتی وی می گویند.
آیا تیپ های انیاگرم نسبت به یکدیگر برتری خاصی دارند؟
شاید هر کدام از ما تصور کنیم که بهترین تیپ انیاگرم را داریم و یا اینکه بدترین آن را، اما حقیقت این ست که هببر
تیپ شگفتی و پیچیدگی های خاص خودش را دارد، همان طور که هر کدام از ما این گونه هستیم.
پس بنابر این هیچ کدام از این تیپ ها نشانه برتری بر دیگران نیستند بلکه آن ها فقط توصببیف زیبببایی از ویژگی هببا،
خلقیات و رفتار ما ارائه می دهند و تا حدی دلیل و انگیزه های پنهان ویژگی ها، خلقیات و رفتار مببا را نیببز مشببخص
می کنند؛ لذا بهترست انیاگرم را به چشم یک ابزار شخصیت شناسی نگاه کببرد و از آن بببرای خودشناسببی (چببرا کببه
خودآگاهی ناشی از آن باعث گسترش توانایی ها و بهبود نقاط ضعف ما می شود) و همچنین برقراری ارتباط مؤثر با
دیگران، بهره برد.
برچسب:
نویسنده: مهران جعفرینژاد